تماشاي برنامه هاي ماهواره از نظر شرعي

پرسمان
تماشاي برنامه هاي ماهواره از نظر شرعي
خراسان - مورخ دوشنبه 1390/10/05 شماره انتشار 18015

هرچند استفاده از ماهواره از نظر قانوني ممنوع است و به جز برخي سازمان ها و شخصيت ها که در قانون ذکر شده ، حق استفاده از آن را ندارند، از نظر شرعي نيز تماشاي برنامه هاي ماهواره محل اشکال است. حجت الاسلام حسيني داريني در گفت وگو با خراسان فتواي مراجع عظام در اين باره را بيان کرد.

فقها درباره ديدن برنامه ها و فيلم هاي ماهواره چه ديدگاهي دارند؟

حضرت آيت ا... خامنه اي و آيت ا... مکارم شيرازي مي فرمايند: استفاده از برنامه هاي مفيد و مشروع ماهواره مانند اجراهاي قرآني، هر چند که في نفسه مانعي ندارد اما با توجه به اين که برنامه هايي که از طريق اين دستگاه پخش مي شود غالبا دربردارنده آموزش افکار گمراه کننده و تحريف حقايق و برنامه هاي لغو و فساد هستند استفاده از ماهواره جايز نيست.

طبق فتواي آيات عظام بهجت و صافي گلپايگاني استفاده از برنامه هاي مشتمل بر فساد و مخرب جايز نيست.

آيت ا... سيستاني هم معتقد است: استفاده از ماهواره اگر مفسده اي نداشته باشد جايز است و ديدن فيلم هاي مستهجن جايز نيست و تهيه آن در صورتي که اطمينان حاصل شود که ديگران استفاده بدي نمي کنند اشکالي ندارد.

نظر فقها درباره خريد و فروش ماهواره چيست؟

رهبري و آيت ا... مکارم شيرازي معتقدند دستگاه هاي ماهواره از آلات مشترکه است يعني مي توان از آن بهره برداري مثبت نيز کرد ولي چون اغلب از آن بهره برداري حرام مي شود ، به خصوص استفاده از ماهواره در خانه مفاسد ديگري را هم در بر دارد لذا خريد و استفاده از آن در خانه جايز نيست ولي اگر کسي اطمينان دارد که استفاده ديگري نمي کند و بودن آن در خانه هم مفسده ديگري در بر ندارد، اشکالي ندارد.

البته اگر قانوني در اين زمينه وجود دارد بايد رعايت شود.

آيا به منظور جذب جوانان و نرفتن آنها به سوي ماهواره جايز است کمي در پخش فيلم هاي داخلي تسامح شود؟

همه فقها معتقدند جايز نيست.

نگاه کردن به عکس هاي عريان و نيمه عريان زنان و مردان غيرمسلمان چه حکمي دارد؟

طبق فتواي امام(ره)، رهبري و آيات عظام فاضل لنکراني ، وحيد خراساني ، تبريزي و سيستاني اگر با قصد لذت باشد حرام است و بنابر احتياط واجب بدون قصد لذت و ترس از افتادن در حرام جايز نيست.

آيات عظام بهجت و مکارم شيرازي هم معتقدند نگاه کردن به آن ها به هيچ عنوان جايز نيست هر چند بدون قصد لذت باشد.

نگاه کردن به عکس هاي برهنه و نيمه برهنه در کلاس هاي پزشکي براي آموزش دانشجويان چه حکمي دارد؟

طبق نظر همه فقها بدون قصد لذت و افتادن در حرام اشکالي ندارد.

ديدن فيلم هاي آموزشي غيرضروري و يا جست وجوهاي اينترنتي که شامل برخي صحنه هاي مهيج است چه حکمي دارد؟

همه فقها نگاه کردن به اين فيلم ها و صحنه ها که مهيج و شهوت برانگيز است را جايز نمي دانند.

نگاه کردن به فيلم هاي شيوه هاي آموزش جنسي چه حکمي دارد؟

طبق نظر همه فقها نگاه کردن به چنين فيلم هايي که به طور معمول با نگاه شهوت انگيز همراه است جايز نيست.

آيا زن و شوهر مي توانند براي تحريک جنسي به فيلم هاي مبتذل نگاه کنند؟

خير همه مراجع معتقدند تحريک جنسي زن و شوهر به واسطه ديدن فيلم هاي مبتذل جايز نيست.

اگر شوهر اصرار کند که زن همراه او فيلم هاي مبتذل ببيند چه بايد کند؟

همه مراجع اطاعت از شوهر در اين زمينه را واجب نمي دانند چون نگاه کردن به فيلم هايي که با نگاه شهوت انگيز همراه است را جايز نمي دانند.

آيا در ديدن فيلم هاي شهوت انگيز بين فرد متاهل و مجرد تفاوتي وجود دارد؟

خير همه فقها معتقدند در نگاه کردن به فيلم هاي محرک و شهوت انگيز ، بين فرد مجرد و متاهل تفاوتي نيست.

اگر زنان در مراسم هاي عروسي بدانند که فيلم گرفته شده از آن ها در آن مراسم ها بعدها توسط مردان آشنا و فاميل ديده مي شود مي توانند بدون حجاب جلوي دوربين قرار گيرند؟

از نظر همه فقها جايز نيست و بايد حجاب را رعايت کرد.

استفاده از اينترنت چه حکمي دارد؟

اينترنت از آلات مشترکه است و استفاده از سايت هاي مشروع و حلال اشکالي ندارد.

ماهواره، آری یا خیر؟


به نام خدا
با سلام خدمت شما دوستان؛
یکی از وسایلی که امروزه‏‏ بعضی از مردم از آن استفاده می کنند، ماهواره ( ریسیور و دیش) است، ولی مسئله اینجاست که آیا ما تا به حال برای داشتن و استفاده کردن از این وسیله، حکم شرعی و نظر مرجع تقلید خود را پرسیده ایم؟ و یا اینکه مسئله را اینگونه توجیه کرده ایم که چون همه دارند ما نیز می توانیم داشته باشیم، خوب حالا اگر به فکر این افتاده اید که نظر مرجع تقلید خود را در خصوص داشتن این وسیله بدانید، لطفا تا آخر پست با ما همراه باشید.

استفتائات مراجع تقلید در مورد ماهواره:

نظر مراجع تقلید در مورد داشتن و استفاده از ماهواره متفاوت است، که من آن را به سه قسمت تقسیم کرده ام:

۱- مراجع تقلیدی که داشتن ماهواره را جایز نمی دانند:

- آیت الله بهجت1- آیت الله مکارم شیرازی2- آیت الله نوری همدانی3

۲- بعضی از مراجع تقلید داشتن آن را در صورتی که مفسده ای نداشته باشد، جایز می دانند:

آیت الله سیستانی4- آیت الله وحید خراسانی5- آیت الله صافی گلپایگانی6

۳- و مراجعی که، داشتن آن را در صورت نداشتن مفسده جایز می دانند، ولی مشروط به اینکه قانونی در مورد آن وجود داشته باشد، رعایت قانون را واجب می دانند:

آیت الله فاضل لنکرانی7 آیت الله خامنه ای8- آیت الله میرزا جواد تبریزی9  

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پی نوشت:

1- آیت الله بهجت:

کتاب جامع المسائل- آنتن ماهواره:
سوال 692- آیا آنتن ماهواره جزو آلات لهو است؟ خرید و فروش و استفاده از آن، چه حكمى دارد؟

جواب: با وجود فساد، استفاده از آن و خرید و فروش آن جایز نیست.


2- آیت الله مکارم شیرازی:

کتاب استفتائات- جلد اول- فصل 16- سؤال 616 ـ خرید و نصب آنتن هاى ماهواره اى در منازل چه حكمى دارد؟

جواب: آوردن این گونه وسایل در منازل كه غالباً موجب فساد است جایز نیست و خرید و فروش آن حرام است.

   

3- آیت الله نوری همدانی:

سوال 453 - نگاه کردن و گوش کردن به برنامه های  ماهواره چه صورت دارد ؟ 

جواب: در صورتی که موجب انحراف فکری و اخلاقی نباشد جائز است . 

  

4- آیت الله سیستانی:

سوال: در مورد خرید و فروش ماهواره کمی توضیح دهید؟

پاسخ: معظم له نگهداری آن را به کسی که برخودش و یا برخی اعضاء خانواده اش مطمئن نیست که استفاده حرام از آن نبرد اجازه نمی دهد.

کتاب استفتائات-خرید و فروش-خ

سوال: با توجه به این که برنامه های ماهواره شامل برنامه های مفید وعلمی نیز هست، نظر حضرتعالی در رابطه با استفاده از ماهواره چیست؟

پاسخ: استفاده از برنامه های مباح آن اشکال ندارد.

کتاب استفتائات-ماهواره-م

   

5- آیت الله وحید خراسانی:

سوال 486 - آیا استفاده از آنتن ماهواره برای مقاصد مباح و شرعی چه حکمی دارد؟ (با توجه به اینکه اینجانب یک محقق هستم و درباره مسیحیت و یهودیت تحقیق می‌کنم) 

جواب: در فرض سؤال در صورتی که خوف انحراف عقیده یا سستی در مسائل شرعی نباشد و یا ارتکاب حرام برای دیگران نیز پیش نباید، اشکالی ندارد.

(استفتاء/13188) (منهاج 3/م 8)


 6- آیت الله صافی گلپایگانی:

سوال- آیا خرید و استفاده از ماهواره جایز است؟

جواب: استفاده مشروع و مفید از آن اشكال ندارد ولی اگر معرض استفاده نامشروع و فساد اخلاق باشد جایز نیست. در این زمان كه شرایط خاص رسانه ها و وسائل ارتباطی، صیانت اخلاقی و هویت اسلامی جامعه مخصوصاً نسل جوان را تهدید می كند همگان مخصوصاً بزرگان خانواده و عائله باید مراقبت نمایند كه بستگان آنها به این خطر كه از خطر اعتیاد زیان بارتر است مبتلا نشوند و حیات اخلاقی آنها محفوظ بماند.

استفتاء از سایت آیت الله صافی گلپایگانی

 

7- آیت الله فاضل لنکرانی:

کتاب استفتائات- جلد اول- سؤال 1001 :آیا خرید و نصب آنتن هاى ماهواره اى در منازل جایز است؟ و ثانیاً استفاده افراد از برنامه ها چگونه است؟ و ثالثاً آیا منع كودكان از دیدن برنامه ها، مجوّز تهیه و نصب آنتن و استفاده بزرگترها (پدر و مادر) مى باشد یا خیر؟

جواب: اولا، با توجه به آنچه مطّلعین اظهار مى دارند برنامه هاى ماهواره اكثراً موجب شیوع فحشا و منكر مخصوصاً در رابطه با نسل جوان مى باشد. لذا خرید و نصب آنتن هاى ماهواره اى جایز نیست.

ثانیاً، صرف استفاده از برنامه ها، اگر خارج از برنامه هاى فوق الذكر باشد و موجب انحراف اخلاقى و یا اعتقادى و غیره نباشد، مانعى ندارد.

ثالثاً، اگر استفاده بزرگترها در همان محدوده اى باشد كه در جواب دوم ذكر شد، مانعى ندارد. ولى در عین حال عدم جواز خرید و نصب به قوّت خود باقى است.

استفتاء: بسمه تعالی
سلام علیکم
1- استفاده از شبکه قران هرچند ازطریق ماهواره باشد و برنامه های متبذل و مستهجن نداشته باشد اشکال ندارد.
2- هر وسیله ای که دارای دو نوع استفاده حلال و حرام باشد ،خرید و فروش و نگهداری آن برای استفاده در امور حرام، حرام است و برای استفاده‏های حلال جائز است،
دستگاه آنتن ماهواره‏ای نیز از این جهت که هم برنامه‏های حلال دارد و هم برنامه‏های حرام، حکم آلات مشترک را دارد، و اگر کسی به قصد استفاده حرام آن را خریداری و نگهداری کند خرید وفروش آن به این قصد و هم چنین نگهداری آن حرام است . اما اگر کسی به قصد استفاده حلال آن را خریداری و نگهداری کند، خرید و فروش آن و استفاده از آن حلال می باشد.
ولکن از آنجا که داشتن ماهواره برای کسی که آن را در اختیار دارد، زمینه دریافت برنامه‏های حرام را کاملاً فراهم می‏کند و گاهی نگهداری آن مفاسد دیگری را نیز دربردارد، خرید و نگهداری آن جائز نیست، مگر برای کسی که به خودش مطمئن است که استفاده از (برنامه‏های حرام) نمی‏کند و بر تهیه و نگهداری آن در خانه‏اش مفسده‏ای هم مترتب نمی‏شود، لکن اگر قانونی در این مورد وجود داشته باشد، باید مراعات گردد.


8- آیت الله خامنه ای:

کتاب استفتائات، سوال 1213- آیا خرید و نگهدارى و استفاده از دستگاه گیرنده برنامه هاى تلویزیونى از ماهواره جایز است؟ و اگر دستگاه گیرنده مجانى به دست انسان برسد چه حكمى دارد؟

 جواب: دستگاه آنتن ماهواره اى از این جهت كه صرفا وسیله اى براى دریافت برنامه هاى تلویزیونى است كه هم برنامه هاى حلال دارد و هم برنامه هاى حرام ، حكم آلات مشترك را دارد . لذا خرید و فروش و نگهدارى آن براى استفاده در امور حرام، حرام است و براى استفاده هاى حلال جایز است. ولى چون این وسیله براى كسى كه آن را در اختیار دارد زمینه دریافت برنامه هاى حرام را كاملا فراهم مى كند و گاهى نگهدارى آن مفاسد دیگرى را نیز در بر دارد، خرید و نگهدارى آن جایز نیست مگر براى كسى كه به خودش مطمئن است كه استفاده حرام از آن نمى كند و بر تهیه و نگهدارى آن در خانه اش مفسده اى هم مترتّب نمى شود . لكن اگر قانونى در این مورد وجود داشته باشد باید مراعات گردد.

  

9- آیت الله میرزا جواد تبریزی:

کتاب استفتائات سئوال 1211 ـ آیا آنتن ماهواره جزو آلات لهو است ؟ خرید و فروش آن، چگونه است ؟ 

جواب: بسمه تعالى بر طبق مقررات نظام باید عمل شود , واللّه العالم .

سئوال 1624 ـ نگاه كردن به برنامه هاى ماهواره چه حكمى دارد ؟

جواب: بسمه تعالى چنانچه نگاه كردن آنها موجب تهیج شهوت بر حرام و ترویج فساد در خانواده باشد جایز نیست و در غیر این صورت بایدمراعات مقررات و قوانین شود، واللّه العالم .

__________________________________________________________________

حکم قانون در مورد ماهواره:

بر اساس ‌قانون ممنوعیت بکارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره مصوب 1373/11/23 مجلس شورای اسلامی، توزیع و استفاده از تجهیزات دریافت از ماهواره جز در مواردی که قانون تعیین کرده است ممنوع می‌باشد. و وزارت کشور موظف است با استفاده از نیروهای انتظامی و یا نیروی مقاومت بسیج در اسرع وقت نسبت به جمع‌آوری تجهیزات دریافت‌از ماهواره اقدام نماید.